Dokumentacja wykonawcza a powykonawcza – czym się różnią?

Dokumentacja wykonawcza i powykonawcza dotyczą tej samej inwestycji, ale powstają na różnych etapach i pełnią zupełnie inne funkcje. Dokumentacja wykonawcza pokazuje, jak dany element obiektu ma zostać wykonany, natomiast dokumentacja powykonawcza przedstawia stan, który rzeczywiście powstał po zakończeniu robót.

W praktyce różnice mogą dotyczyć przebiegu instalacji, zastosowanych materiałów, lokalizacji urządzeń, wymiarów czy rozwiązań konstrukcyjnych. Jeżeli w czasie budowy wprowadzono zmiany, prawidłowo przygotowana dokumentacja powykonawcza powinna je uwzględniać.

Rozróżnienie obu kompletów jest istotne nie tylko podczas realizacji i odbioru inwestycji. Aktualna dokumentacja może być później potrzebna podczas remontu, modernizacji, usuwania awarii czy rozbudowy obiektu.

Z tego artykułu dowiesz się:

• czym jest dokumentacja wykonawcza,
• czym jest dokumentacja powykonawcza,
• jakie są najważniejsze różnice między nimi,
• co może znajdować się w obu kompletach,
• kiedy przygotowuje się dokumentację powykonawczą,
• dlaczego nie zawsze jest ona identyczna z projektem wykonawczym,
• jak przechowywać duże rysunki techniczne i komplety dokumentacji.

Czym jest dokumentacja wykonawcza?

W praktyce określeniem „dokumentacja wykonawcza” nazywa się zestaw opracowań, które mają umożliwić wykonawcom prawidłową realizację zaprojektowanych robót.

Jej kluczowym elementem może być projekt wykonawczy, czyli bardziej szczegółowe rozwinięcie rozwiązań przedstawionych wcześniej w projekcie budowlanym.

W przypadku zamówień publicznych obowiązujące rozporządzenie wskazuje wprost, że projekt wykonawczy stanowi uzupełnienie i uszczegółowienie projektu budowlanego w stopniu potrzebnym m.in. do przygotowania kosztorysu, oferty oraz realizacji robót. Może obejmować szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne, materiałowe, architektoniczne, instalacyjne i techniczne.

W zależności od inwestycji dokumentacja przeznaczona do wykonania robót może zawierać m.in.:

• rzuty poszczególnych kondygnacji,
• przekroje,
• elewacje,
• szczegółowe detale wykonawcze,
• rysunki konstrukcyjne,
• schematy instalacji elektrycznych,
• instalacje wodno-kanalizacyjne,
• wentylację i klimatyzację,
• instalacje grzewcze,
• trasy przewodów i kanałów,
• zestawienia materiałów,
• opisy techniczne,
• informacje dotyczące montażu urządzeń.

Zakres takiego kompletu zależy od charakteru inwestycji, jej wielkości oraz przyjętych ustaleń projektowych i umownych.

Do czego służy projekt wykonawczy?

Projekt budowlany nie zawsze zawiera wszystkie detale potrzebne ekipie bezpośrednio na placu budowy.

Na rzucie może być przykładowo pokazana ściana, ale dopiero bardziej szczegółowy rysunek określa sposób wykonania jej połączenia z konstrukcją. Podobnie w przypadku instalacji – projekt pokazuje ogólne rozwiązanie, natomiast dokumentacja wykonawcza może precyzować przebieg tras, średnice, przekroje czy sposób montażu konkretnych elementów.

Projekt wykonawczy odpowiada więc przede wszystkim na pytanie:

Jak należy to wykonać?

Na jego podstawie wykonawcy mogą realizować poszczególne elementy inwestycji zgodnie z założeniami projektowymi.

Czym jest dokumentacja powykonawcza?

Dokumentacja powykonawcza powstaje na późniejszym etapie.

Prawo budowlane definiuje ją jako dokumentację budowy z naniesionymi zmianami dokonanymi w czasie wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi. Definicja ta znajduje się w art. 3 pkt 14 ustawy Prawo budowlane.

Jej zadaniem jest więc pokazanie nie tego, co pierwotnie planowano, lecz rzeczywistego stanu obiektu po wykonaniu prac.

To istotna różnica.

Jeżeli podczas budowy wszystko zostało wykonane dokładnie według projektu, oba zestawy rysunków mogą wyglądać bardzo podobnie. Jeżeli jednak pojawiły się zmiany, dokumentacja powykonawcza powinna je odzwierciedlać.

Dokumentacja wykonawcza a powykonawcza – najważniejsze różnice

Najprościej można porównać je w taki sposób:

Różnica staje się szczególnie widoczna w przypadku inwestycji, w których na etapie realizacji pojawia się wiele zmian.

Przykład – instalacja elektryczna

Załóżmy, że projekt wykonawczy przewidywał poprowadzenie trasy kablowej konkretnym korytarzem.

Podczas budowy okazało się jednak, że w tym samym miejscu przebiega inna instalacja i trasę trzeba było przesunąć.

Dokumentacja wykonawcza nadal pokazuje rozwiązanie pierwotne.

Dokumentacja powykonawcza powinna natomiast przedstawiać rzeczywistą trasę przewodów po wykonaniu instalacji.

Może dodatkowo uwzględniać:

• zmienione oznaczenia obwodów,
• inne lokalizacje urządzeń,
• zmiany typów zastosowanych aparatów,
• aktualny układ rozdzielnic,
• wyniki badań i pomiarów,
• protokoły odbioru.

Aktualność takiej dokumentacji ma później duże znaczenie podczas serwisu i modernizacji instalacji. Źródła branżowe zwracają uwagę, że dokumentacja powykonawcza powinna odpowiadać rzeczywistemu układowi instalacji, a nie tylko pierwotnym założeniom projektowym.

Jakie zmiany mogą znaleźć się w dokumentacji powykonawczej?

Podczas realizacji inwestycji mogą pojawić się zarówno niewielkie korekty, jak i bardziej rozbudowane zmiany.

W dokumentacji powykonawczej mogą zostać uwzględnione przykładowo:

• przesunięcia ścian działowych,
• zmienione wymiary elementów,
• korekty lokalizacji drzwi i otworów,
• inny przebieg instalacji,
• zmienione średnice przewodów lub rur,
• zmienione materiały,
• inne lokalizacje urządzeń,
• korekty zagospodarowania terenu,
• faktyczne położenie przyłączy i sieci,
• zmiany wprowadzone podczas uzgodnień na budowie.

Nie chodzi więc o stworzenie drugiego, niezależnego projektu, lecz o doprowadzenie dokumentacji do stanu zgodnego z tym, co rzeczywiście zostało wykonane.

Co wchodzi w skład dokumentacji powykonawczej?

Prawo budowlane wiąże dokumentację powykonawczą z dokumentacją budowy.

Ta obejmuje m.in.:

• pozwolenie na budowę lub zgłoszenie wraz z odpowiednim projektem,
• dziennik budowy,
• protokoły odbiorów częściowych i końcowych,
• rysunki i opisy służące realizacji obiektu,
• dokumenty geodezyjne,
• książkę obmiarów.

Dokumentacja powykonawcza jest takim kompletem uzupełnionym o zmiany wprowadzone podczas robót oraz odpowiednie pomiary geodezyjne.

W praktyce zakres przekazywanych materiałów może być szerszy i zależy również od rodzaju inwestycji oraz ustaleń z inwestorem.

Mogą to być przykładowo:

• rysunki powykonawcze,
• protokoły badań i pomiarów,
• protokoły odbiorów,
• dokumentacja geodezyjna,
• instrukcje urządzeń,
• deklaracje i dokumenty materiałowe,
• zestawienia zastosowanych urządzeń,
• dokumentacja poszczególnych instalacji.

Dlatego przed kompletowaniem dokumentacji warto sprawdzić wymagania obowiązujące dla konkretnej inwestycji.

Kto przygotowuje dokumentację powykonawczą?

Prawo budowlane wskazuje przygotowanie dokumentacji powykonawczej obiektu jako jeden z podstawowych obowiązków kierownika budowy.

Nie oznacza to jednak, że jedna osoba samodzielnie przygotowuje każdy rysunek, pomiar i protokół. W praktyce materiały powstają przy udziale wykonawców, projektantów, geodetów i osób odpowiedzialnych za poszczególne branże.

Kluczowe jest zebranie ich w komplet odpowiadający rzeczywiście wykonanym robotom.

Przy oddawaniu obiektu do użytkowania inwestor przekazuje właścicielowi lub zarządcy dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą, a także inne wymagane dokumenty związane z obiektem.

Czy dokumentacja powykonawcza to po prostu poprawiony projekt wykonawczy?

Nie zawsze.

To częste uproszczenie.

Rysunki wykonawcze z naniesionymi zmianami mogą być bardzo ważną częścią dokumentacji powykonawczej, ale sam komplet powykonawczy jest pojęciem szerszym.

Może zawierać również dokumenty, które powstają dopiero podczas lub po wykonaniu robót, np.:

• protokoły odbiorów,
• dokumenty geodezyjne,
• wyniki badań,
• protokoły pomiarów instalacji,
• dokumenty dotyczące zastosowanych urządzeń.

Dlatego w praktyce nie wystarczy po zakończeniu budowy zmienić datę na rysunku i opisać go jako „powykonawczy”.

Dokumentacja powinna odzwierciedlać rzeczywisty stan inwestycji.

Dlaczego dokumentacja powykonawcza jest potrzebna również po odbiorze?

Jej znaczenie nie kończy się wraz z zakończeniem inwestycji.

Wyobraźmy sobie awarię instalacji po kilku latach. Serwisant musi ustalić, którędy rzeczywiście przebiegają przewody lub rury. Jeżeli ma tylko projekt wykonawczy, a podczas budowy trasa została zmieniona, może rozpocząć pracę w niewłaściwym miejscu.

Aktualne rysunki są przydatne podczas:

• remontów,
• rozbudowy budynku,
• przebudowy pomieszczeń,
• wykonywania nowych instalacji,
• usuwania awarii,
• przeglądów technicznych,
• zmiany sposobu użytkowania części obiektu,
• planowania kolejnych inwestycji.

Właściciel lub zarządca powinien więc traktować dokumentację powykonawczą jako część technicznej historii obiektu, a nie dokument potrzebny wyłącznie do zakończenia budowy.

W jakim formacie przechowywać dokumentację?

Dokumentacja dużych inwestycji potrafi zajmować wiele segregatorów oraz dziesiątki lub setki arkuszy A0 i A1.

W praktyce warto posiadać zarówno uporządkowany komplet papierowy, jeżeli jest wymagany lub potrzebny, jak i jego odpowiednik cyfrowy.

Duże rysunki techniczne można:

• składać do formatu A4,
• przechowywać w teczkach projektowych,
• kopiować,
• skanować do PDF,
• digitalizować w wysokiej rozdzielczości,
• archiwizować w osobnych katalogach dla poszczególnych branż.

Przy digitalizacji trzeba zwrócić uwagę na czytelność drobnych opisów i cienkich linii. W przypadku typowej dokumentacji technicznej często wystarcza skanowanie w 300 DPI, natomiast szczegółowe lub słabo czytelne oryginały mogą wymagać 400–600 DPI.

Jak uporządkować dokumentację po zakończeniu inwestycji?

Przy większym obiekcie dobrym rozwiązaniem jest podział materiałów według branż.

Oddzielnie można przygotować:

• architekturę,
• konstrukcję,
• instalacje elektryczne,
• instalacje sanitarne,
• wentylację i klimatyzację,
• teletechnikę,
• zagospodarowanie terenu,
• dokumentację geodezyjną.

Każdy arkusz powinien mieć czytelne oznaczenie, numer i opis umożliwiający szybkie odnalezienie właściwej wersji.

W przypadku dokumentacji cyfrowej warto zachować podobną strukturę katalogów oraz unikać nazw takich jak „projekt_final”, „projekt_final2” czy „ostateczny_nowy”.

Znacznie lepiej stosować jednoznaczne nazwy zawierające np. branżę, numer rysunku, rewizję i datę.

Dokumentacja wykonawcza i powykonawcza – o czym warto pamiętać?

Najważniejsza różnica dotyczy momentu i celu przygotowania dokumentów.

Dokumentacja wykonawcza pomaga zbudować obiekt zgodnie z projektem. Dokumentacja powykonawcza pokazuje, jaki obiekt rzeczywiście został zbudowany.

Jeżeli w czasie realizacji nie wprowadzono żadnych zmian, część rysunkowa obu kompletów może być bardzo podobna. Im bardziej jednak inwestycja odbiegała od pierwotnych założeń, tym większego znaczenia nabiera dokładne naniesienie rzeczywiście wykonanych rozwiązań.

Dobrze przygotowany komplet powykonawczy ułatwia odbiór inwestycji, a później może oszczędzić wiele czasu podczas remontu, serwisu lub modernizacji budynku.

FAQ – dokumentacja wykonawcza i powykonawcza

Czy dokumentacja wykonawcza i powykonawcza to to samo?

Nie. Dokumentacja wykonawcza opisuje rozwiązania przeznaczone do realizacji, a dokumentacja powykonawcza przedstawia rzeczywisty stan po wykonaniu robót i uwzględnia zmiany wprowadzone podczas budowy.

Kiedy przygotowuje się dokumentację powykonawczą?

Jest ona kompletowana w związku z zakończeniem robót. Powinna uwzględniać wszystkie zmiany wykonane podczas realizacji oraz wymagane materiały dotyczące faktycznego stanu obiektu.

Czy dokumentacja powykonawcza musi zawierać rysunki?

Jeżeli podczas realizacji wprowadzono zmiany dotyczące rozwiązań przedstawionych na rysunkach, powinny one zostać odpowiednio naniesione. Konkretna zawartość zależy jednak od rodzaju inwestycji i zakresu wykonanych prac.

Czy projekt wykonawczy jest częścią projektu budowlanego?

Są to odrębne opracowania. W przepisach dotyczących dokumentacji projektowej dla zamówień publicznych projekt wykonawczy jest wskazany jako uzupełnienie i uszczegółowienie projektu budowlanego, potrzebne m.in. do realizacji robót.

Czy dokumentacja powykonawcza może być w formie elektronicznej?

Dokumenty techniczne bardzo często są obecnie przechowywane również cyfrowo, np. jako PDF lub pliki CAD. Forma i wymagany komplet zależą jednak od rodzaju dokumentów, inwestycji oraz obowiązków wynikających z przepisów i umowy.

Jak zeskanować duże rysunki powykonawcze A0 i A1?

Najlepiej użyć skanera wielkoformatowego, który pozwala zeskanować cały arkusz bez łączenia kilku fragmentów. Do większości czytelnych rysunków wystarczy około 300 DPI, natomiast przy bardzo drobnych opisach i cienkich liniach można zastosować 400–600 DPI.

Potrzebujesz skopiować lub zeskanować dokumentację wykonawczą i powykonawczą?

W XERO WOLA możesz przygotować cyfrowe kopie dużych rysunków technicznych, projektów i dokumentacji budowlanej. Skanujemy i kopiujemy arkusze wielkoformatowe, dzięki czemu dokumentację A0, A1 i innych formatów można wygodnie zarchiwizować, powielić lub przygotować do dalszego wykorzystania.

XERO WOLA
ul. Jana Olbrachta 11
01-111 Warszawa
tel. 512 513 456
e-mail biuro@xerowola.pl